Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC), ABD merkezli teknoloji devi Meta’nın yapay zeka girişimi Manus’u bünyesine katmak için gerçekleştirdiği 2 milyar doların üzerindeki satın alma işleminin feshedilmesine karar verdi. Sınır ötesi teknoloji yatırımları üzerindeki denetimi sıkılaştıran Pekin yönetimi, tamamlanmış bir ticari işlemin zorunlu iadesini istedi.
NDRC’ye bağlı yabancı yatırımların güvenliğini inceleme ofisi tarafından yapılan açıklamada, işlemin ulusal yasalar uyarınca yasaklandığı ve tarafların anlaşmadan çekilmesinin zorunlu olduğu belirtildi. Fesih kararı, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında mayıs ortasında yapılması planlanan Pekin zirvesinden sadece haftalar önce geldi.
Meta, yapay zeka ajanları dikeyindeki operasyonlarını güçlendirmek için Manus’u geçtiğimiz Aralık ayında satın almıştı. Ancak Ocak ayında Çin Ticaret Bakanlığı tarafından başlatılan soruşturma, satın alım sürecinin seyrini değiştirdi. Konuya yakın kaynaklar, Manus’un kurucuları CEO Xiao Hong ve Baş Bilim İnsanı Ji Yichao’nun mart ayında Pekin’e çağrıldığını ve şu an ülkeden çıkış yasağıyla karşı karşıya olduklarını belirtti.
Süreçteki en kritik detay ise “Singapore washing” olarak adlandırılan operasyonel yer değişikliği oldu. İddialara göre Manus, 2025 yılında ABD’li Benchmark’tan aldığı yatırımın ardından Çin ofislerini kapatarak operasyonlarını Çinli düzenleyicilerden onay almadan Singapur’a taşıdı. Şirketin, hem ABD’nin Çinli yapay zeka firmalarına yönelik yatırım kısıtlamalarını hem de Çin’in teknoloji transferine dair yerel düzenlemelerini baypas etmeyi hedeflediği öne sürüldü.
Pekin yönetimi, operasyonlarını yurt dışına taşıyarak yabancı sermayeye erişmeye çalışan Çinli girişimlere karşı sert uyarılarda bulunuyor. Manus satın alım anlaşmasının feshine yönelik haberlerin ardından uzmanlar, yapay zekanın artık ticari bir faaliyetten öte ulusal güvenliğin merkezi bir bileşen olarak görüldüğünü ve yaptırımların daha da sertleşeceğini belirtti.
Popüler İçerikler